| Na stronie tej znajdziesz wytłumaczenie trudnych terminów stomatologicznych. |
| |
| Znalezionych haseł: 30 |
| |
| Abrazja zębów (abrasio dentium) |
| Demastykacja, starcie zębów po wpływem fizycznych czynników zewnętrznych, np: nieprawidłowego szczotkowania zębów. W abrazjach występują ubytki zwane klinowymi. |
| |
| Abrazja zębów pionowa |
| Starcie zębów w wyniku wykonywania ruchów doprzednich i bocznych. Występuje w zgryzie zbliżonym do prostego. |
| |
| Abrazja zębów uogólniona (abrasio dentium) |
| Starcie zębów uogólnione, występujące systematycznie i mniej więcej równomiernie na powierzchniach zgryzowych całych łuków zębowych. |
| |
| Adapta |
| Popularna nazwa korony tymczasowej. Dostępne są następujące rodzaje koron tymczasowych: standardowe korony z akrylu na zęby przednie, korony celuloidowe do wykonania koron tymczasowych z samopolimeru, pierścienie miedziane. Do wykonania koron tymczasowych służy aparat Herbst-Adapta, zawierający zestaw termostatycznego tworzywa, z którego wykonuje się koronki ochronne. |
| |
| Adaptacja w stomatologii |
| Przystosowanie fizyczne i psychiczne pacjenta do protez, aparatów ortodonycznych i związanych z nimi zmian w narządzie żucia. Długość procesu adaptacyjnego zależy od rodzaju protezy, jej wykonania, wrażeń bólowych, osobniczej wrażliwości pacjenta. |
| |
| Afta |
| Biała plamka, otoczona rąbkiem zapalnym. Bardzo bolesna przy otwarciu jej powierzchni. Występuje pojedynczo lub w kilku miejscach, najczęściej przy obniżonej odporności organizmu. |
| |
| Agnatia (agnathia) |
| Wada wrodzona polegająca na całkowitym lub częściowym braku szczęki lub żuchwy, rzadko na ich niedorozwoju. |
| |
| Agregat stomatologiczny (unit) |
| Aparat dentystyczny wieloczynnościowy zawierający w sobie wiertarki o zwiększonej liczbie obrotów, łącznie z turbinową. Najnowsze unity posiadają wiertarki z mikromotorem o regulowanej ilości obrotów, dmuchawkę z ciepłym i zimnym powietrzem, strzykawkę z ciepłą i zimną wodą, elektrody do badania żywotności zębów, lusterko dentystyczne oświetlane lampką do diafanoskopii, negatoskop, lampę operacyjną, ssak, spluwaczkę, doprowadzenie wody do napełniania szklanki do płukania ust. Dawniej unit miał wmontowany aparat rentgenowski. |
| |
| AIDS |
| AIDS (ang. aquired immunodeficiency syndrome) oznacza zespół nabytych niedoborów immunologicznych. Jest to schorzenie układu immunologicznego spowodowane zakażeniem retrovirusem HIV (ang. human immunodeficiency virus). |
| |
| Air abrasion |
| System strumieniowo ścierny. Wykorzystuje strumień nietoksycznego proszku (tlenku glinu), który ściera strukturę zęba proporcjonalnie do wielkości cząsteczek, ciśnienia powietrza i odległości dyszy wylotowej końcówki od zęba. |
| |
| Akt żucia |
| Proces żucia przebiega następująco: 1. odgryzanie kęsa; 2. zgniatanie pokarmu; 3. naślinianie pokarmu, 4. rozdrabnianie; 5. rozcieranie na miazgę. Żuchwa wykonuje ruchy otwarcia, wysuwania ku przodowi, przesuwania na boki oraz cofania do pozycji wyjściowej która jest odpowiednikiem - zwarcia centralnego. |
| |
| Amalgamat |
| Srebrne wypełnienie używane w stomatologii przez około 100 lat. Teraz wypierane przez nowe bardziej estetyczne, trwałe i wywołujące mniej powikłań wypełnienia kompozytowe. Jednak amalgamaty jako jedyne są rekompensowane przez kasę chorych gdyż są najtańsze. |
| |
| Ameloza dziecięca |
| Próchnica okrężna zębów u dzieci |
| |
| Amputacja korzenia (amputatio radicis) |
| Radisekcja, radektomia, usunięcie w całości jednego z korzeni zęba trzonowego do trifurkacji lub bifurkacji bez naruszenia korony zęba. Wykonuje się, gdy pozostawienie korzenia jest niemożliwe, a ząb jest niezbędny ze względów protetycznych. |
| |
| Amputacja miazgi (amputatio pulpae pulpectomia partials) |
| Zabieg leczniczy polegający na usunięciu miazgi komorowej i na zaopatrzeniu pozostałych w kanałach korzenia kikutów miazgi. |
| |
| Amputacja miazgi martwej (amputatio pulpae mortalis) |
| Usunięcie miazgi kanałowej po jej uprzednim uśmierceniu (dewitalizacji). Część miazgi określonej jako kikuty pozostawia się w kanałach po jej zmumifikowaniu. |
| |
| Amputacja miazgi przeżyciowa (amputatio vitalis pulpae) |
| Odcięcie miazgi komorowej w znieczuleniu, najczęściej nasękowym. Równocześnie pozostawia się żywą miazgę kanałową, której kikuty zostają pokryte opatrunkiem biologicznym, czyli jednym z materiałów opartych na wodorotlenku wapnia. Wskazaniami do tej metody leczenia są: próchnica powikłana bez objawów ze strony miazgi, obnażenia lub zranienia, przekrwawienia miazgi oraz zapalenia surowicze częściowe. |
| |
| Amputacja miazgi żywej zęba mlecznego (amputatio vitalis pulpae dentis lactei) |
| Metoda biologicznego leczenia , polegająca na usunięciu, w znieczuleniu, części lub całości miazgi komorowej, z pozostawieniem miazgi w kanałach korzeni, zaopatrzonych najkorzystniej preparatem pobudzającym miazgę do tworzenia "mostu zebowego" zamykającego ujścia kanałów. Brak blizny zębinowej przy zachowaniu jednak żywej miazgi jako efektu biologicznego leczenia ocenia się również pozytywnie. Resorpcja korzeni zębów mlecznych jest przeciwwskazaniem do tego zabiegu. |
| |
| Ankyloglosja |
| Krótkie wędzidełko. |
| |
| Aparat ortodontyczny
|
| Aparat regulacyjny stały mechanicznie działający bezpośrednio na zęby, a tylko pośrednio na wyrostek zębodołowy. Aparaty tego typu (jako mechanicznie) sa już rzadziej stosowane i ustąpiły miejsca nowoczesnym aparatom szczękowo-ortopedycznym, działającym na zasadzie aktywacji przez siłę mięśni. |
| |
| Aparat ortodontyczny (szczękowo-ortopedyczny) elastyczny
|
| Aparat dwuszczękowy, płytowy połączony za pomocą elementów drucianych. Dzięki swej elastyczności dostarcza mięśniom licznych i zmiennych bodźców. Rozróżniamy 3 typy: 1. dla leczenia tyłozgryzów; 2. dla nadzgryzów; 3. dla przodozgryzów. |
| |
| Aparat ortodontyczny (szczękowo-ortopedyczny) stały
|
| składa się z łuków wewnętrznych i zewnętrznych, umocowanych za pomocą różnych zamków, przylutowanych do pierścieni lub koron zacementowanych na zębach stałych, przeważnie pierwszych trzonowcach górnych i dolnych. Do łuków mogą być dolutowane różnego rodzaju sprężynki. |
| |
| Aparat rentgenowski dentystyczny
|
| Aparat rentgenowski głowicowy o ustalonych warunkach elektrycznych (55-60 kV i 5-10 mA). Głowica jest umieszczana na ruchomym ramieniu, umożliwiającym jej przesuwanie we wszystkich pożądanych kierunkach przy wykonywaniu zdjęć rentgenowskich wewnątrzustnych. |
| |
| Aparaty ortodonytczne bierne
|
| Aparaty stosowane w leczeniu niektórych parodontopatii. |
| |
| Aplazja szkliwa (amelogensis hypoplastica, aplasia substantiae emaneli) |
| Wrodzony brak szkliwa na koronach zębów; wada rozwojowa. |
| |
| Aplazja szkliwa i zębiny (odontogenesis imperfecta) |
| Rozwój tkanek zęba niecałkowity. |
| |
| Aplazja zębów i kośćca
|
| kruchość kości (osteogenesis imperfecta) wadliwy rozwój kośćca połączony z nieprawidłowym rozwojem zębów, szkliwa i zębiny. Jest to choroba o charakterze dziedzicznym, cechująca się znaczną łamliwością kości nawet po niewielkich urazach w związku z niedostateczną czynnością osteoblastów. Kostnienie okostnowe i łącznotkankowe jest zahamowane, toteż warstwy koronowa i gąbczasta są słabo wykształcone. W kościach czaszki występują ogniska rozmiękania, a ciemiączka są wielkie. |
| |
| Artykulacja żuchwy (articulatio mandibulae)
|
| Artykułowanie, ruchy żuchwy, przemieszczenie się odpowiadających sobie powierzchni ślizgowych stawu skroniowo-żuchwowego, tj. ruchy żuchwy w stosunku do szczęki. Żuchwa wykonuje w stosunku do szczęki ruchy wielokierunkowe: rozwierania, opuszczania, zwierania, unoszenia, wysuwania, cofania, ruchy boczne oraz wypadkowe wymienionych ruchów. Rozróżnia się artykulację zwarciową i artykulację niezwarciową żuchwy. |
| |
| Atrycja |
| Jest to ścieranie się zębów na skutek procesu żucia. Ścieranie występuje na powierzchniach aktywnych czynnościowo, czyli na powierzchniach żujących zębów bocznych i brzegach siecznych zębów przednich. Niekiedy ścieranie może być spowodowane zabuzreniami w narządzie żucia np: bruksizmem, czyli nawykowym zgrzytaniem zębami. |
| |
| Autoklaw, wyjaławiacz (autoclavum) |
| Sterylizator wyjaławiający parą pod ciśnieniem od 1 do 4 atmosfer w podwyższonej temperaturze. Sterylizacja w autoklawie jest najpewniejsza, zabija nie tylko drobnoustroje, lecz również ich przetrwalniki. Autoklawy mogą być różnej wielkości, kształtu. Rozpowszechnione są autoklawy o znacznie niższej ciepłocie wyjaławiania, lecz stosujące zamiast pary wodnej parę tlenku etylenu znacznie efektywniejszego, pozwalającego ze względu na niższą ciepłotę działania na wyjaławianie narzędzi i materiałów, które nie znosza wyższej temperatury, np. wyroby z gumy. W ten sposób nie mogą być wyjaławiane płyny. |
| |
